Voetbal is een nationale sport in Spanje. Het wordt gespeeld sinds het laatste decennium van de negentiende eeuw. Het veldvoetbal bij de mannen is het populairst en kan op de meeste belangstelling rekenen, maar ook vrouwenvoetbal en zaalvoetbal worden georganiseerd. De Spaanse clubs, het nationaal elftal en de nationale competitie behoren sinds jaren tot de beste van de wereld. Er bestaan duizenden clubs waar gevoetbald wordt in competitieverband. Vooral het profvoetbal kan op enorme belangstelling rekenen in de pers en in live-uitzendingen op televisie. Ook als recreatief spel buiten de ingerichte competities is voetbal, met minder strikte regels, enorm populair bij jongeren

Geschiedenis

Het voetbal werd aan het einde van de negentiende eeuw geïntroduceerd in Spanje door Engelse arbeiders en zeemannen. Recreativo Huelva was in 1889 de eerste voetbalclub die werd opgericht, gevolgd door Athletic de Bilbao (1898) en FC Barcelona (1899) (zie ook: Lijst van Spaanse voetbalclubs naar jaar van oprichting). RCD Espanyol was in 1900 de eerste voetbalclub die door Spanjaarden werd opgericht. In hetzelfde jaar ging met de Copa Macaya, het eerste Catalaanse kampioenschap, de eerste competitie van start in Spanje. In 1902 werd de Copa del Rey opgericht, een landelijke bekercompetitie waarvoor de clubs zich via de verschillende regionale competities plaatsten. In het seizoen 1928/1929 werd gestart met de Primera División, de landelijke competitie. In 1955 werden de eerste Europese competities, de Champions Cup en de Jaarbeursstedenbeker, opgericht en de Spaanse clubteams domineerden de Europa Cups in de beginjaren. In deze periode won het Spaans nationaal elftal tevens de eerste en tot nu toe enige hoofdprijs in de historie: het Europees kampioenschap 1964.

Halverwege de jaren zestig verdween de Spaanse dominantie in Europa. Na Europese clubsuccessen en een tweede plaats van het nationaal elftal op het EK 1984 in de jaren tachtig, groeide het Spaanse clubvoetbal aan het einde van de jaren negentig uit tot het sterkste van Europa: de Primera División kreeg de hoogste klassering op de UEFA-ranglijst en de clubs wonnen meerdere Europese prijzen. Spanje had in 2000 de primeur toen met Real Madrid en Valencia CF voor het eerst twee teams uit hetzelfde land in de finale van de UEFA Champions League stonden.

Naast verschillende lokale rivaliteiten zoals de Derbi de Barcelona, de Derby de Madrid en de Derby de Sevilla, worden de wedstrijden tussen FC Barcelona en Real Madrid door de sportieve en politieke achtergrond gezien als de grootste en belangrijkste wedstrijden van Spanje. De onderlinge duels worden wel aangeduid als Derby van het Heelal of Superclásico.

Voetbalverbonden

De voetbalclubs zijn in Spanje verenigd in verschillende voetbalbonden. De nationale voetbalbond is de Real Federación Española de Fútbol (RFEF) is verantwoordelijk is voor de verschillende nationale elftallen en de verschillende landelijke competities en bekertoernooien. De Liga de Fútbol Profesional is het onderdeel van de RFEF dat de verschillende competities organiseert. De organisatie van de regionale competities en bekertoernooien is in handen van de regionale voetbalbonden, zoals de Catalaanse Federació Catalana de Futbol.

Nationale ploeg

Andoni Zubizarreta, Spaans recordinternational

Zie Spaans voetbalelftal voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het Spaans nationaal elftal staat bekend onder de bijnamen La Selección (De Selectie) en La Furia Roja (De Rode Furie). De eerste interland werd op 28 augustus 1920 in Brussel gespeeld tegen Denemarken (1-0 winst). Het Spaans nationaal elftal nam elf keer deel aan een wereldkampioenschap, waarvan de eerste keer was in 1934. De vierde plaats op het WK 1950 in Brazilië is de beste prestatie tot nu toe. Verder was het Spaans nationaal elftal zeven keer aanwezig op een Europees kampioenschap. In 1964 won Spanje in eigen land het toernooi voor de eerste keer en ook Euro2008 werd door Spanje gewonnen. De Spaanse jeugdelftallen presteren over het algemeen beter dan het eerste elftal met diverse Europese en mondiale titels. Recordinternational van Spanje is voormalig doelman Andoni Zubizarreta (126 interlands) en all-time topscorer is Raúl González (44 doelpunten) (mei 2007).

Clubs

Benaming

De meeste Spaanse clubs kiezen hun naam naar de stad, gemeente of locatie waar de ploeg de thuisbasis heeft. Sommige clubs mogen verder hun clubnaam laten voorafgaan door Real (of Reial voor RCD Espanyol), Spaans voor Koninklijk.

Naast deze elementen nemen de meeste clubs in hun naam ook een (vaak afgekort) voorvoegsel of achtervoegsel op in het Spaans, Catalaans of Baskisch. Bij verschillende clubs uit het zuiden van Spanje is het achtervoegsel Balompié populair, een oud Spaans woord voor voetbal. Dit is een korte lijst met enkele populaire toevoegingen:

Europese resultaten

De Europa Cup I uit 1992 in het museum van FC Barcelona

Atlético Madrid, FC Barcelona, Real Madrid, Real Zaragoza, Sevilla FC en Valencia CF zijn de Spaanse clubs die een Europese beker op hun prijzenlijst hebben staan. Real Madrid en FC Barcelona zijn met respectievelijk twaalf en elf Europese titels de meest succesvolle clubs in Europa. Dit is een lijst van Europese winnaars per competitie:

• Champions Cup/UEFA Champions League:
  • Real Madrid (1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, 2002)
  • FC Barcelona (1992, 2006)

• Beker voor Bekerwinnaars:
  • FC Barcelona (1979, 1982, 1989, 1997)
  • Atlético Madrid (1962)
  • Real Zaragoza (1995)
  • Valencia CF (1980)

• Jaarbeursstedenbeker:
  • FC Barcelona (1958, 1960, 1966)
  • Valencia CF (1962, 1963)
  • Real Zaragoza (1964)

• UEFA Cup:
  • Real Madrid (1985, 1986)
  • Valencia CF (2004)
  • Sevilla FC (2006, 2007)

• UEFA Super Cup:
  • FC Barcelona (1992, 1997)
  • Valencia CF (1981, 2005)
  • Real Madrid (2002)
  • Sevilla FC (2006)

Mondiale resultaten

Athletic de Bilbao, Atlético Madrid, FC Barcelona, Real Madrid en Valencia CF zijn de Spaanse clubs die een mondiale beker op hun prijzenlijst hebben staan.

• Pequeña Copa del Mundo:
  • Real Madrid (1952, 1956)
  • Athletic de Bilbao (1967)
  • FC Barcelona (1957)
  • Valencia CF (1966)

• Intercontinental Cup:
  • Real Madrid (1960, 1998, 2002)
  • Atlético Madrid (1974)

Organisatie

Het Spaanse voetbal kent meerdere landelijke en regionale divisies. De Primera División is de hoogste Spaanse divisies en telt twintig clubs. De winnaar van de Primera División kroont zich tot landskampioen en de drie laagst geklasseerde clubs degraderen ieder seizoen. De tweede Spaanse divisie is de Segunda División A met 22 clubs. Ieder jaar promoveren de drie hoogst geklasseerde clubs naar de Primera División en de vier laagst geklasseerde clubs. Onder de Segunda División A bevindt zich de Segunda División B, die uit vier regionale groepen bestaat. Ieder jaar plaatsen de vier hoogst geklasseerde clubs uit iedere groep zich voor de play-offs voor vier promotieplaatsen naar de Segunda División A. De vier laagst geklasseerde clubs degraderen. De vierde Spaanse divisie is de Tercera División met achttien regionale groepen. Promotie en degradatie vindt plaats via play-offs aan het einde van ieder seizoen. Onder de Tercera División beginnen de Spaanse amateurdivisies, waarvan de hoogste divisie meestal wordt aangeduid met Preferente.

Overigens dient opgemerkt te worden dat het eerste elftal en de reserve-elftallen van Spaanse clubs in dezelfde “voetbalpiramide” zitten. In tegenstelling tot bijvoorbeeld in Nederland en Engeland is er geen apart competitiesysteem voor reserve-elftallen. De Spaanse regels maken het echter niet mogelijk dat een club met meer dan één team actief is in een bepaalde divisie.

Verder zijn er is Spanje meerdere bekertoernooien. De Copa del Rey is de jaarlijks gehouden Spaanse bekercompetitie voor clubs uit de Primera División, de Segunda A en de Segunda B. De Copa Federación de España of Copa RFEF is een bekercompetitie voor clubs uit lagere divisies. Om de Supercopa de España wordt jaarlijks gespeeld tussen de landskampioen en de bekerwinnaar van dat jaar. In de jaren tachtig bestond nog een bekertoernooi, de Copa de la Liga, maar deze is inmiddels opgeheven.

Naast deze competities bestaan er ook nog de Liga Femenina, de hoogste competitie voor vrouwenvoetbal, División de Honor, de hoogste divisie voor jeugdelftallen, en División de Honor de Futsal, de hoogste zaalvoetbalcompetitie.

Voetballers

Alfredo di Stéfano

In de beginjaren van het Spaanse voetbal speelden vooral veel Engelsen, die veelal lokaal als arbeiders werkten, bij de Spaanse clubs. Naarmate het voetbal populairder werd, gingen de lokale spelers overheersen. Nadat zowel FC Barcelona als Real Madrid in 1953 de Argentijn Alfredo di Stéfano wilden contracteren en deze situatie tot grote conflicten leidde, nam de Spaanse voetbalbond een nieuwe wet aan: de aankoop van buitenlandse spelers werd verboden, met uitzondering van Di Stéfano. Naast het conflict tussen FC Barcelona en Real Madrid waren ook de slechte prestaties van het nationaal elftal een reden om de buitenlanders te weren. Uiteindelijk tekende Di Stéfano bij Real Madrid en buitenlandse spelers waren gedurende vele jaren niet meer toegestaan in de Spaanse competitie. Zogenoemde oriundos, Latijns-Amerikaanse voetballers van Spaanse afkomst, en genaturaliseerde spelers waren wel welkom. Hierdoor waren er met onder meer Ladislao Kubala, Evaristo de Macedo, Eulogio Martínez, Julio César Benítez, Alfredo di Stéfano, Ferenc Puskás en Héctor Rial nog verschillende voetballers van buitenlandse afkomst actief in het Spaanse voetbal. Vanaf 1973 werd toegestaan dat er bij iedere club maximaal twee niet-oriundi buitenlanders mochten meespelen, waardoor onder andere Johan Cruijff en Johan Neeskens in Spanje konden voetballen. Later werd deze regel uitgebreid tot een maximum van drie buitenlanders.

Door het Bosmanarrest in 1995 kwam er een vrij verkeer van voetballers van binnen de Europese Unie en vielen veel restricties weg. Vele buitenlandse voetballers trokken naar Spanje en in 2003 werd daarom een maximum van vier spelers van buiten de Europese Unie (zogenoemde extracomunitarios) per club ingesteld. Deze regel werd een jaar later aangescherpt tot een maximum van drie. Deze regel wordt echter massaal omzeilt doordat veel Zuid-Amerikaanse voetballers op basis van hun afkomst in aanmerking komen voor een Spaans, Portugees of Italiaans paspoort.

Lange tijd leken Spaanse voetballers alleen in Spanje zelf succesvol te kunnen zijn. Luis Suárez was één van de weinige uitzonderingen hierop. De aanvaller, die in 1960 als eerste en tot nu toe enige geboren Spanjaard de Gouden Bal voor Europees Voetballer van het Jaar won, was in de jaren zestig zeer succesvol bij het Italiaanse Internazionale. Gevestigde namen als Gaizka Mendieta, Iván de la Peña, Alfonso Pérez en Josep Guardiola wisten het echter niet waar te maken bij Italiaanse en Franse topclubs. De laatste jaren bewijzen onder meer Francesc Fàbregas, Xabi Alonso, Luis García en Mikel Arteta bij Engelse topclubs dat Spanjaarden wel degelijk ook buiten Spanje succesvol kunnen zijn.

zie ook:

• Spaanse voetballers
• Lijst van buitenlandse voetballers in de Primera División
• Lijst van Spaanse voetballers in het buitenland

Voetbal in Spanje per regio

De autonome regio’s en steden van Spanje

Spanje bestaat uit 17 autonome regio’s en twee autonome steden.

Andalusië

De regio Andalusië is één van de belangrijkere regio’s op voetbalgebied. Vier clubs vertegenwoordigen Andalusië in het seizoen 2007/2008 in de Primera División: Sevilla FC, Real Betis Balompié, Recreativo Huelva en UD Almería. Van dit viertal speelde Recreativo pas vier seizoenen en UD Almería pas twee seizoenen in de hoogste Spaanse divisie. Sevilla FC en Real Betis zijn met respectievelijk 64 en 45 jaargangen in de Primera División de beste clubs van de regio. Zowel Real Betis (1935) als Sevilla FC (1946) werden één keer landskampioen. Real Betis was in het seizoen 2005/2006 de eerste Andalusische club in de UEFA Champions League, Sevilla FC was in hetzelfde seizoen met winst van de UEFA Cup de eerste Andalusische club die een Europese hoofdprijs won. De rivaliteit tussen beide clubs is bijzonder groot en onderlinge wedstrijden zijn na de duels tussen FC Barcelona en Real Madrid de meest beladen wedstrijden van Spanje. Naast Sevilla FC, Real Betis en Recreativo Huelva speelde in het verleden nog vijf andere Andalusische clubs in de Primera División: Málaga CF (twintig seizoenen), Granada CF (zeventien seizoenen), Cádiz CF (twaalf seizoenen), Córdoba CF (acht seizoenen) en Real Jaén (drie seizoenen).

Zes clubs uit Andalusië spelen in het seizoen 2007/2008 in de Segunda División A: Cádiz CF, Córdoba CF, Málaga CF, Polideportivo Ejido, Sevilla Atlético, het tweede team van Sevilla FC, en Xerez CD. De vierde groep van de Segunda División B en groep 9 en 10 van de Tercera División vormen de lagere profcompetities met Andalusische clubs.

Het Andalusisch elftal is samen met het Catalaans en het Baskisch elftal één van de actievere regionale teams.

Aragón

De regio Aragón heeft slechts één grote club, Real Zaragoza. Deze club speelde 54 seizoenen in de Primera División en is ook in het seizoen 2007/2008 actief op het hoogste niveau. Real Zaragoza won meerdere malen de Spaanse beker en het veroverde verder in 1964 en Jaarbeursstedenbeker en in 1995 de Europa Cup II. Clubs uit Aragón ontbreken in de Segunda División A. In de Segunda B zijn UD Barbastro en SD Huesca in Grupo 3 de enige vertegenwoordigers van de regio. De zeventiende groep van de Tercera División omvat de clubs uit Aragón.

Asturië

El Molinón, het stadion van Sporting de Gijón

Sporting de Gijón en Real Oviedo speelden in het verleden respectievelijk 36 en 38 seizoenen in de Primera División. Momenteel is de regio Asturië niet meer vertegenwoordigd op het hoogste niveau. Sporting degradeerde in 1998 en speelt sindsdien in de Segunda División A, Real Oviedo degradeerde in 2001 en is inmiddels afgezakt tot de Tercera División. De tweede groep van de Tercera División is de competitie van de clubs uit Asturië. Door de degradatie van Real Oviedo in de voorgaande voetbaljaargang is sinds de promotie van afgelopen zomer Club Marino de Luanco onofficieel de tweede club van Asturië geworden.

Balearen

De eilandengroep Balearen is in het seizoen 2007/2008 met één club vertegenwoordigd in de Primera División, RCD Mallorca. Deze club speelde in totaal al 22 seizoenen op het hoogste niveau. RCD Mallorca was in 1999 verliezend finalist in de Europacup II en won in 2003 de Copa del Rey. In de Segunda A speelt geen club van de Balearen, in de Segunda B komt sinds 2007/08 SE Eivissa uit in groep 3. Groep 11 van de Tercera División bestaat volledig uit clubs van de eilandengroep. In deze divisie speelt ook Club Deportivo Atlético Baleares, dat in het verleden nog vier seizoenen actief was in de Segunda División A en daardoor historisch gezien geldt als belangrijkste club van de Balearen na RCD Mallorca.

Baskenland

Baskenland is traditioneel één van de belangrijkere Spaanse regio’s op voetbalgebied, maar in het seizoen 2007/2008 vertegenwoordigt slechts één club de regio in de Primera División: Athletic de Bilbao. Athletic is samen met FC Barcelona en Real Madrid de enige club die gedurende alle 77 seizoenen van de Primera División in deze divisie actief was. Real Sociedad speelde tot nu toe 63 jaargangen in de Primera División, maar degradeerde in 2007. Athletic domineerde in de jaren dertig de competitie en was tot het einde van de jaren vijftig een prominente club in de Spaanse beker. Zowel Athletic als Real Sociedad hadden hun laatste succesperiode in de jaren tachtig. Real Sociedad haalde in het seizoen 2002/2003 nog wel verrassend de tweede plaats in de Primera División. Deportivo Alavés (elf seizoenen), Arenas Club de Getxo (zeven seizoenen) en Real Unión de Irún (vier seizoenen) zijn de andere Baskische clubsdie in het verleden op het hoogste niveau speelden. Deportivo Alavés, dat in 2001 verliezend finalist in de UEFA Cup was, degradeerde in 2006 en vertegenwoordigt momenteel samen met Real Sociedad en SD Eibar het Baskische voetbal in de Segunda División A. De overige twee clubs spelen reeds vele jaren in lagere divisies. De tweede groep van de Segunda División B en groep 4 van de Tercera División vormen de lagere profcompetities met clubs uit Baskenland.

Het Baskisch elftal is samen met het Catalaans en het Andalusisch elftal één van de actievere regionale teams.

Canarische eilanden

Momenteel spelen er geen clubs van de Canarische eilanden meer in de Primera División. In het verleden hebben twee clubs in de hoogste Spaanse divisie gespeeld, UD Las Palmas (31 seizoenen) en CD Tenerife (12 seizoenen). Beide clubs spelen in het seizoen 2006/2007 in de Segunda División nadat ze alle twee in 2002 degraderen uit de Primera División. CD Tenerife speelde in het seizoen 1993/1994 en in het seizoen 1996/1997 Europees voetbal.

In de Segunda División B komen de teams van de Canarische eilanden uit in Groep 1. Hier spelen sinds de zomer van 2007 veel clubs van de eilanden: UD Fuerteventura, UD Lanzarote, UD Pájara Playas de Jandía, CD San Isidro, Universidad de Las Palmas CF, UD Vecindario en UD Villa de Santa Brígada. Een divisie lager wordt groep 12 van de Tercera División gevormd door de teams van de eilanden.

De Canarische eilanden hebben een eigen voetbalbond: Federación Canaria de Fútbol. Onder deze federatie bevinden zich de voetbalbonden van de verschillende eilanden, zoals de Federación Interinsular de Fútbol de Las Palmas oftewel de voetbalbond van Las Palmas.

Cantabrië

De regio Cantabrië wordt in het seizoen 2007/2008 in de Primera División vertegenwoordigd door Racing de Santander. Deze club speelde inmiddels 40 seizoenen op het hoogste niveau. Racing de Santander is de enige Cantabrische club die ooit in de Primera División speelde. In de Segunda División A en Segunda División B is de regio momenteel niet vertegenwoordigd. De derde groep van de Tercera División vormen de lagere profcompetities met clubs uit Cantabrië.

Catalonië

Camp Nou, het stadion van FC Barcelona

Catalonië geldt traditioneel als één van de sterkere regio’s op voetbalgebied. De Campionat de Catalunya was de eerste voetbalcompetitie van Spanje en de competitie bestaat tegenwoordig nog steeds, zij het in een andere vorm dan vroeger. Twee Catalaanse club spelen in het seizoen 2007/2008 in de Primera División: FC Barcelona, RCD Espanyol. Een derde club, Gimnàstic de Tarragona, degradeerde in 2007. FC Barcelona is na Real Madrid de meest succesvolle Spaanse voetbalclub met meerdere nationale en internationale prijzen. De club speelt sinds de oprichting van de Primera División op het hoogste niveau. RCD Espanyol bezet de zesde plaats op de all-time-ranglijst van de Primera División en won al meerdere keren de Copa del Rey. De club was één van de oprichters van de Primera División en speelde sindsdien 73 seizoenen op het hoogste niveau. Gimnàstic speelde in 2006/2007 pas voor het vierde seizoen in de geschiedenis in de Primera División. In het verleden speelden nog vier andere clubs op het hoogste Spaanse niveau: CE Sabadell (veertien seizoenen), CE Europa (drie seizoenen), UE Lleida (twee seizoenen) en Condal Barcelona (één seizoen).

In de Segunda División A speelt in het seizoen 2006/2007 geen enkele Catalaanse club na de promotie van Gimnàstic en de degradatie van UE Lleida in 2006. In de Segunda División B spelen de Catalaanse clubs in Groep 3, samen met de clubs uit de regio’s Valencia, Aragón en Navarra. De Tercera División Grupo 5 is de eerste divisie met alleen Catalaanse clubs. De Primera Divisió Catalana is de eerste Catalaanse amateurdivisie.

Net als veel andere Spaanse regio’s heeft Catalonië ook een eigen voetbalbond, de Federació Catalana de Futbol (FCF), en een eigen vertegenwoordigend elftal. Waar de meeste regionale elftallen voornamelijk tegen “kleinere” voetballanden spelen, had het Catalaans elftal de afgelopen jaren met Brazilië (2002, 2004) en Argentinië (2004) tegenstanders van wereldformaat.

Extremadura

Mérida UD (1995/1996, 1997/1998) en CF Extremadura (1996/1997, 1998/1999) zijn de twee clubs uit de regio Extremadura die in het verleden in de Primera División speelden. Tegenwoordig spelen er geen clubs uit Extremadura meer in de twee hoogste Spaanse divisies: Mérida speelt tegenwoordig in de Segunda División B en Extremadura degradeerde in 2007 zelfs naar de Tercera División.

Galicië

Deportivo de La Coruña vertegenwoordigt Galicië in het seizoen 2007/2008 in de Primera División en de club speelde tot nu toe 46 seizoenen op het hoogste niveau. Deportivo de La Coruña is met één landstitel (2000) en twee Spaanse bekers (1995, 2002) de succesvolste Galicische club. In het verleden speelden ook Celta de Vigo (37 seizoenen), Pontevedra CF (zeven seizoenen) en SD Compostela (vier seizoenen) in de Primera División. Pontevedra speelt momenteel in de Segunda División B en SD Compostela is afgezakt tot in de amateurdivisies. Racing Ferrol is de enige Galicische clubs in de Segunda División A. De eerste groep van de Segunda División B en eerste groep van de Tercera División vormen de lagere profcompetities met clubs uit deze regio.

Castilië-La Mancha

Castilië-La Mancha is de zwakste Spaanse regio op voetbalgebied. Albacete Balompié is de enige club uit de regio die ooit in de Primera División speelde. In totaal was de club zeven seizoenen actief op het hoogste niveau, voor het laatst in het seizoen 2005/2006. Albacete Balompié speelt momenteel in de Segunda División A, als enige club uit de regio. UD Puertollano en Talavera CF zijn de enige clubs uit Castilië-La Mancha in de vierde groep van de Segunda División B. Groep achttien van de Tercera División is de competitie met de clubs uit de regio Castilië-La Mancha.

Castilië en León

Real Valladolid is in het seizoen 2007/2008 de enige club uit deze regio in de Primera División, waarin het eerder al 37 seizoenen speelt. Vier andere clubs uit Castilië en León speelden in het verleden in de Primera División: UD Salamanca (twaalf seizoenen), Burgos CF (zes seizoenen), Real Burgos (drie seizoenen) en Cultural Leonesa (één seizoen). Real Valladolid degradeerde in 2004 naar de Segunda División A, waarin momenteel UD Salamanca speelt. De tweede groep van de Segunda División B en groep 8 van de Tercera División vormen de lagere profcompetities met clubs uit Castilië en León.

[bewerk] La Rioja

De regio La Rioja is in het seizoen 2007/2008 niet vertegenwoordigd in de Primera División. CD Logroñés (negen seizoenen) en CD Numancia (drie seizoenen) speelden in het verleden op het hoogste niveau. CD Logroñés degradeerde in 1997 en speelt momenteel in de Segunda División B. CD Numancia speelde in het seizoen 2004/2005 voor het laatst in de Primera División en komt momenteel uit in de Segunda División A.

Madrid

Estabio Bernabeú, het stadion van Real Madrid

Madrid is één van de betere autonomische regio’s in Spanje op voetbalgebied. De meest bekende club uit de regio is Real Madrid uit de hoofdstad Madrid, de meest succesvolle Spaanse club in de historie. Een andere bekende club is Atlético Madrid dat eveneens verschillende nationale en internationale prijzen wist te winnen en na FC Barcelona en Real Madrid de meest succesvolle Spaanse voetbalclub is.

In de historie zijn nog twee teams uit de autonomische regio Madrid in de Primera División uitgekomen. Op dit moment is dat enkel nog Getafe CF (vierde seizoen) naast Real Madrid (77e seizoen) en Atlético Madrid (70e seizoen). In het verleden kwam eveneens Rayo Vallecano gedurende 12 seizoenen uit in de hoogste Spaanse profdivisie.

In de Segunda División A speelt dit seizoen geen Madrileense voetbalclub meer sinds de degradatie van Real Madrid Castilla, het tweede team van Real Madrid, in 2006/07.

De voetbalteams uit Madrid in de Segunda División B komen uit in groep 1 waar de tegenstanders wijdverspreid zijn, ze komen van de Canarische eilanden, Galicië, Cantabrië en Castilië-La Mancha. Op dit niveau komen uit de stad Madrid Atlético Madrid B, het tweede team van Atlético Madrid, en het eerder genoemde Rayo Vallecano en Real Madrid Castilla uit. Clubs uit de autonome regio Madrid op dit niveau zijn AD Alcorcón, CF Fuenlabrada, CD Leganés en UD San Sebastián de los Reyes.

Nog lager komen de clubs uit Madrid uit in de Tercera División Grupo 7. Daaronder bevinden zich de Categoría Preferente de Aficionados de la Comunidad de Madrid Grupo 1 en Grupo 2 als hoogste Madrileense amateurdivisies.

De autonomische regio Madrid heeft geen vertegenwoordigend elftal op het allerhoogste niveau, wel verscheidene jeugdcategorieën en vrouwenteams. Deze staan allen onder controle van de

Federación Fútbol de Madrid, de voetbalbond van Madrid.

Murcia

Real Murcia vertegenwoordigt de regio Murcia in de Primera División in het seizoen 2007/2008 en het is de enige club uit de regio die in uitkwam in de Primera División. In totaal speelde de club 17 seizoenen op het hoogste niveau. Tot 2007 speelde Real Murcia in de Segunda A, waarin ook Ciudad de Murcia (2003-2007) en Lorca Deportiva (2006-2007) actief waren. Ciudad de Murcia werd in 2007 echter opgeheven, terwijl Lorca Deportiva dat jaar degradeerde. In de Segunda B Grupo 4 spelen met FC Cartagena en Águilas CF twee clubs uit de regio Murcia. De dertiende groep van de Tercera División omvat de club uit de regio Murcia.

Sinds 2005 heeft Murcia een vertegenwoordigend elftal dat tot nu toe twee wedstrijden heeft gespeeld (1-1 tegen Litouwen en 3-0 overwinning tegen Ecuador).

Een vertegenwoordigend elftal bestaat er ook voor de gemeente Cartagena dat in februari 2007 haar eerste wedstrijd speelde tegen de Faeröer Eilanden dat eindigde in 0-0.

Navarra

Navarra heeft slechts één prominente club, CA Osasuna. Deze club speelde 30 seizoenen in de Primera División met een vierde plaats in het seizoen 2005/2006 als beste resultaat. In de Segunda División A en de Segunda División spelen geen clubs uit Navarra, het tweede elftal van CA Osasuna (Segunda B Grupo 3) uitgezonderd. Groep 15 van de Tercera División omvat de competitie van de clubs uit Navarra.

[bewerk] Valencia

Mestalla, het stadion van Valencia CF

De regio Valencia is in het seizoen 2007/2008 met drie clubs vertegenwoordigd in de Primera División: Valencia CF, UD Levante en Villarreal CF. Valencia CF is zonder twijfel de beste club van de regio. De club speelde al 73 seizoenen op het hoogste niveau, werd zes keer Spaans landskampioen en won meerdere Europese prijzen. Villarreal CF speelde tot nu toe negen seizoenen in de Primera División en heeft zich aan het begin van de eenentwintigste eeuw gevestigd als een subtopper. De club haalde in 2006 bovendien de halve finale van de UEFA Champions League. Naast Valencia CF, Villarreal CF en UD Levante (vijf seizoenen) speelden in het verleden ook Elche CF (negentien seizoenen), Hércules CF (negentien seizoenen), CD Castellón (elf seizoenen) en CD Alcoyano (vier seizoenen) in de Primera División. Op CD Alcoyano na spelen deze clubs tegenwoordig in de Segunda División A. De derde groep van de Segunda División B en de zesde groep van de Tercera División zijn de lagere Spaanse profcompetities met clubs uit de regio Valencia.

[bewerk] Ceuta en Melilla

De autonome steden Ceuta en Melilla, beide in Marokko gelegen, zijn niet vertegenwoordigd in de twee hoogste Spaanse divisies. De hoogst spelende clubs zijn respectievelijk AD Ceuta en UD Melilla, die beide uitkomen in de vierde groep van de Segunda División B. De enige Spaans-Marokkaanse club die ooit in de Primera División heeft gespeeld is Atlético Tetuán in het seizoen 1950/1951. In 1956 werd deze club gesplitst in de Marokkaanse club Moghreb Athletic Tétouan en een club die met Sociedad Deportiva Ceuta fuseerde tot Atlético Ceuta. Laatstgenoemde club speelt momenteel in de Tercera División.

Media

Als grootste sport in Spanje neemt voetbal een prominente plaats in in de media. Wedstrijden van het nationaal elftal, de Primera División en de Europese toernooien worden over het algemeen uitgezonden op de publieke zenders van RTVE. Iedere uitzending van het journaal (Telediario) van RTVE omvat tevens een sportgedeelte. Ook lokale zenders zoals het Catalaanse TV3 zijn in het bezit van de uitzendrechten van voetbalwedstrijden. Naast de sportkaterns in de algemene kranten, zijn er in Spanje ook meerdere sportkranten die dagelijks uitkomen. Het zwaartepunt in deze sportkranten ligt over het algemeen op voetbal. Bekende sportkranten zijn El Mundo Deportivo en Sport uit Barcelona en Marca en AS uit Madrid. Daarnaast is er nog een voetbaltijdschrift, Don Balón, dat wekelijks wordt uitgegeven.